			     FRACTAL CREATOR v1.0
			     ====================

			      (c) 1992 BEUNSOFT
			  Voor MSX 2/2+/MSX TURBO R




  Inleiding

Allereerst hartelijk bedankt voor de aanschaf van dit programma. U zult er
geen spijt van krijgen. Dit programma bied opties die andere fractalgenera-
tors niet bieden, zoals:-100 % in machinetaal geprogrammeerd,dus snel
			-werkt goed onder MSX-DOS2
			-maximale resolutie van 512*424 dmv interlace
			-fractals tekenen op SCREEN 7 en 8
			-meerdere fractals op een scherm
			-schakelt R800 in op TURBO R
			-volledig muisbestuurd
			-kleurenpalet veranderen op SCREEN 7
			-gebruikersvriendelijk door pull-down menu's
			-PAL of NTSC tv-standaard instelbaar
			-alle instellingen worden bij fractal meegesave'd
			-te berekenen gebied naar keuze grafisch of met
			 de hand in te geven
			-en nog vele andere mogelijkheden
Voor dat u met het programma gaat werken, is het nuttig om de handleiding
een keer goed door te lezen. Het programma is gebruikersvriendelijk,maar en-
kele opties hebben toch wat toelichting nodig.


  Systeemeisen

De minimale systeemeisen voor dit programma zijn:
	-MSX 2
	-64 Kbyte Ram
	-128 Kbyte VRam
	-MSX DOS (1 of 2)
Zoals u ziet werkt dit programma op iedere MSX 2/2+/TURBO R. De extra opties
die het programma bied (zoals muisbesturing, R800 processor gebruiken), kunt
u pas gebruiken als u over de juiste apparatuur beschikt. Deze extra opties
worden elders in deze handleiding beschreven.


  Opstarten van het programma

Als u de computer aanzet en meteen daarna de disk in de drive stopt, zal
MSX DOS (1) opstarten en na de copyright en versie meldingen (van MSX DOS)
zal er een eenvoudig menu op het scherm verschijnen wat er zo uitziet:
......
  1 FRACTAL CREATOR
  2 HANDLEIDING OP SCHERM
  3 HANDLEIDING OP PRINTER
.....
Door nu op 1 te drukken zal de fractal generator gestart worden. Optie 1 of 2
drukken de handleiding af op resp. het scherm of de printer. Als u het pro-
gramma meteen op wilt starten is het voldoende om na de MSX DOS prompt ( A> )
in te tikken:FRACTAL (als u de naam van het programma niet veranderd heeft).


  Installeren van het programma op andere disk

Het programma is in het geheel niet beveiligd tegen kopieren dus er kan voor
eigen gebruik een veiligheidskopie gemaakt worden of het programma kan op
harddisk gezet worden. Het copieren op een andere disk (of harddisk) kan heel
eenvoudig door het COPY commando van MSX-DOS te gebruiken. Het programma be-
staat uit slechts 1 file die op de orginele disk FRACTAL.COM heet. Let er bij
het gebruik op harddisk op dat het programma niet van directory of drive kan
wisselen. Het programma save't en laad zijn bestanden altijd in/uit de hui-
dige drive en directory.


  Het gebruik van het programma

	Algemeen

Meteen na het opstarten kontroleert het programma of het zich in een TURBO-R
bevind en of er een muis in poort 2 zit. Als het programma draait op een MSX
TURBO-R zal het automatisch de R800 processor inschakelen. Deze processor
blijft gedurende het hele programma aktief, behalve bij het saven. Gedurende
het saven word de Z80 ingeschakeld, omdat de diskcontroller de hoge aanstuur-
snelheid van de R800 niet altijd aankan, wat dan resulteert in DISK I/O ERROR
foutmeldingen. Als bij het opstarten blijkt dat er een muis zit in poort 2,
word die muis in het hele programma gebruikt. Het heeft geen zin om als het
programma al draait, nog een muis op de computer aan te sluiten, omdat die
toch niet uitgelezen word. Word een eenmaal herkende muis uit de computer ge-
haald, zal het programma toch proberen om de muis uit te lezen, wat resul-
teert in steeds een offset van 1 voor X en Y. Dit merkt u doordat de cursor
naar rechtsonder van het scherm gaat bewegen.

	Cursorbesturing

De cursor, die in dit programma de vorm heeft van een pijl, kan bestuurt wor-
den met de muis (in poort 2), de joystick (in poort 1) of de cursortoetsen.
Als er verder in de handleiding gezegd word:vuurknop 1 word de spatiebalk, de
linkerknop van de muis of de eerste vuurknop van de joystick bedoeld. Word er
verderop in de handleiding gesproken over: vuurknop 2 dan word de ESC toets,
de rechterknop van de muis of de tweede vuurknop van de joystick bedoeld. Als
u de cursor links van het scherm beweegt zal hij rechts weer op het scherm
verschijnen en omgekeerd. Het is echter niet mogelijk om boven het scherm uit
te gaan en er onder weer in terug te komen. De cursor blijft namelijk boven
in het scherm staan. Andersom (van onder naar boven) kan wel.

	Menubalk

De menubalk die meteen na het opstarten verschijnt ziet er als volgt uit:
==================================================
= KLEUR = SCHERM = DISK = INSTELLINGEN = FRACTAL =
==================================================
Door nu de cursorpijl op een van de rechthoeken (waarin de menubalk is opge-
deeld) te zetten en daarna op vuurknop 1 te drukken komt er een menu op het
scherm waarin de opties staan voor deze keuze. Door de cursorpijl uit het zo-
juist gekregen menu te bewegen verdwijnt het menu en kan er een nieuwe keuze
gemaakt worden.

	Kleur optie

Deze optie is bedoeld om op SCREEN 7 de kleursamenstelling van een kleur te
wijzigen. Per kleur zijn de hoeveelheden rood,groen en blauw onafhankelijk
van elkaar instelbaar. Als het menu op het scherm staat ziet u links een ko-
lom van 16 vierkantjes. Deze geven aan hoe de kleur er uitziet. Achter elk
vierkantje staan 3 getallen. Het linkse getal geeft de hoeveelheid rood aan,
het middelste de hoeveelheid groen en de rechtse de hoeveelheid blauw. De
waarden zijn te veranderen door de cursorpijl op het getal te zetten en op
vuurknop 1 te drukken. Het getal zal dan met 1 toenemen, behalve als de waar-
de 7 was, de waarde springt dan weer op 0. De nieuw ontstane kleur is nu te
zien in het vierkantje links van de rij getallen en misschien op het scherm
als die kleur op het scherm stond. Dit menu verschijnt alleen in SCREEN 7 om-
dat de samenstelling van kleuren in SCREEN 8 niet verandert kan worden.

	Scherm optie

Dit menu dient om de scherminstellingen te veranderen. De eerste optie in dit
menu (SCREEN) dient om de schermmode te veranderen. Meteen na het opstarten
staat scherm 7 ingeschakeld (512 *212 beeldpunten, 16 kleuren). Door de pijl
op deze optie te zetten en vuurknop 1 in te drukken word de schermmode ver-
andert naar scherm 8 (256*212 beeldpunten, 256 kleuren) als scherm 7 inge-
schakeld stond en naar scherm 7 als scherm 8 ingeschakeld stond. Schermtype 7
heeft als voordeel de hoge resolutie en als nadeel de langere rekentijd
(vanwege 2 keer zoveel beeldpunten) en maar 16 verschillende kleuren. Scherm-
type 8 heeft als nadeel de kleinere resolutie maar als voordeel de snellere
rekentijd (vanwege het kleinere aantal beeldpunten) en het grotere aantal
kleuren.
De 'mode' optie dient om de PAL of NTSC tv standaard in te schakelen. Door
met de cursorpijl op deze optie te gaan staan en op vuurknop 1 te drukken,
verandert de tv standaard in PAL als het NTSC was en in NTSC als het PAL was.
Meteen na het opstarten staat de tv standaard op PAL. Het verschil tussen de-
ze 2 tv standaarden is dat de NTSC een was uitgerekter beeld geeft (in de
verticale richting). Dit is vooral handig als interlace ingeschakeld staat,
het beeld trilt dan niet zo. Sommige tv toestellen kunnen dit NTSC signaal
niet aan wat u kunt zien aan een lopend beeld. Bijna alle monitoren kunnen
dit signaal wel aan, dus als u een monitor heeft verdient het aanbeveling om
hier NTSC in te stellen.
Met de 'interlace' optie kunt u interlace aan of uit zetten. Dit gaat op de-
zelfde manier als bij de vorige 2 opties. Cursorpijl erop zetten en op vuur-
knop 1 drukken. Als interlace uit stond gaat het aan en omgekeerd. Door in-
terlace aan te zetten wordt in feite de verticale resolutie verdubbeld. In
plaats van 212 beeldpunten verticaal heeft u nu 424 beeldpunten verticaal.
Als u dus gedetailleerde fractals wilt hebben moet u interlace aanzetten. Het
nadeel van interlace is dat de rekentijd 2 keer zo lang word, dus voor het
testen of een fractal een mooi resultaat geeft is het verstandig om interlace
uit te zetten.

	Disk optie

Met deze keuze kunt u fractals laden en saven van/op disk en de namen van 
fractalfiles op een disk opvragen. Laden en saven gaat op dezelfde manier dus
worden die in 1 keer beschreven. Zet de cursorpijl op laden/saven en druk op
vuurknop 1. De cursorpijl kan nu niet meer bewogen worden, maar nu kunt u op
het toetsenbord de naam van de file die u wilt laden of saven intypen. U mag
voor de naam alleen maar letters en cijfers gebruiken. De letters/cijfers die
u intypt komen in het menu achter 'naam:'  te staan. Heeft u een typefout ge-
maakt dan kunt u met de BS (backspace) toets de laatst ingetypte karakters
wissen. De naam mag maximaal 8 karakters lang zijn. De extensie mag niet wor-
den ingetypt (kan ook niet omdat de punt niet wordt geaccepteerd) omdat het
programma die zelf aanvult. Er zijn namelijk meerdere files nodig voor 1
fractal. Heeft u de gewenste naam ingetypt (mogen ook minder dan 8 karakters
zijn) dan drukt u op RETURN en wordt de fractal geladen of gesave't. Blijkt
bij het intypen van de naam dat u een verkeerde keuze gemaakt heeft (u wilde
bv save i.p.v laden) dan kunt u op ESC drukken en u kunt weer een nieuwe keus
maken of een ander menu kiezen (in dit geval kunt u niet de 2e vuurknop van
de joystick of de rechtervuurknop van de muis gebruiken) Treed er tijdens het
laden of saven een diskfout op, zoals niet bestaande file of schrijfbeveilig-
de disk, dan zal er een DISK ERROR foutmelding op het scherm verschijnen en
klinken er 3 beepjes. Als u nu vuurknop 1 indrukt, zal de computer opnieuw
proberen te laden/saven (wel eerst de oorzaak van de fout verhelpen). Drukt
u echter op vuurknop 2 dan stopt de computer gewoon de laad/save aktie en
kunt u met iets anders verdergaan. LET OP:bij sommige fouten, zoals geen disk
in de drive geeft MSX DOS zelf een foutmelding zonder dat het gebruikerspro-
gramma (hier dus FRACTAL CREATOR) de kans krijgt de fout te behandelen. In
een programma dat op een tekstscherm draait ziet u dan iets zoals:
Not ready reading drive A:
Abort, Retry, Ignore ?
U kunt dan kiezen voor A, terugkeren naar DOS of I, negeer de fout of R, op-
nieuw proberen. Zoiets kan ook in FRACTAL CREATOR ook gebeuren alleen ziet u
de melding: ... Abort, Retry, Ignore niet omdat FRACTAL CREATOR op een gra-
fisch scherm werkt. U kunt nog wel een van de 3 keuzes maken. Lijkt het dus
alsof de computer hangt bij een diskactie dan is er zoiets aan de hand. Kies
dan dus voor de Retry optie (R) nadat u de oorzaak van de fout heeft verhol-
pen.
De laatste optie in dit menu 'directory' geeft de mogelijkheid om de namen
van alle fractalfiles op de huidige disk op te vragen. U krijgt dan een ven-
ster te zien met daarin een aantal filenamen. Door de cursor op de pijl omlaag
te zetten en op vuurknop 1 te drukken krijgt u de volgende reeks filenamen
(als er meer dan 6 op de disk stonden). Door op pijl omhoog te klikken (met
vuurknop 1) krijgt u de vorige 6 filenamen. Door tenslotten met vuurknop 1 op
het kruis te klikken gaat u uit de directory-optie. Ook hier geld het boven-
staande verhaal van foutmeldingen die DOS zelf opvangt. Dus hier ook steeds
op R drukken als de computer lijkt te hangen bij het lezen van de directory.
(Eerst de fout verhelpen natuurlijk).

	Instellingen optie

Hiermee kunt u het type fractal (julia/mandelbrot) en de linksboven/rechts-
ondercoordinaten instellen. Door de cursor op het fractaltype te zetten en
vuurknop 1 in te drukken verandert het fractaltype in mandelbrot als het
julia was en omgekeerd. Het verschil tussen die is alleen te begrijpen als u
weet hoe fractals berekend worden. Dit gaat als volgt:een fractal bestaat uit
een vlak met als linksbovencoordinaat (-3,-3) of groter en als rechtsonder-
coordinaat (3,3) of kleiner. Elk pixel op het scherm correspondeert met een
coordinaat tussen de linksbovencoord. en de rechtsondercoordinaat. De kleur
van een punt wordt berekend door de formule X'=X*X-Y*Y+xconstante op de X
coordinaat en de formule Y'=2*X*Y+yconstante op de Y coordinaat los te laten.
De uitkomsten X' en Y' vormen zo een nieuwe coordinaat. Nu wordt de formule
losgelaten op de coordinaat (X',Y') en zo door totdat het maximaal aantal be-
rekeningen op een coordinaat is losgelaten of als er een punt uit de formule
komt waarvoor geld dat de afstand tussen het laatst gevonden punt en het al-
lereerste punt groter is dan 4. Het aantal geslaagde keren dat de berekening
op een coordinaat is losgelaten bepaalt de kleur. Het verschil tussen julia
en mandelbrot fractals zit hem nu in de xconstante en de yconstante. Bij man-
delbrotfractals zijn deze constanten niet echt constant maar zijn dat de vo-
rige coordinaten. Bij julia fractals zijn deze constanten voor de gehele duur
van de berekening van een fractal constant. Deze constanten zijn in te voeren
in het instellingenmenu bij XC (xconstante) en YC (yconstante). Bij mandel-
brotfractals heeft het dus geen zin om deze constanten in te voeren, alleen
bij julia fractals worden deze constanten gebruikt. Andere constanten geven
ook andere fractals, dus volop gelegenheid om te experimenteren.
De andere namen die in het instellingenmenu staan betekenen het volgende:
  X- :X coordinaat van de linkerbovenhoek van de fractal
  Y- :Y    "        "  "       "           "  "     "
  X+ :X    "        "  "  rechtsonderhoek  "  "     "
  Y+ :Y    "        "  "       "           "  "     "
Deze coordinaten geven dus aan welk gedeelte van de fractal getekend word. Ze
staan meteen na het opstarten van het programma, na een CLS (zie fractalmenu)
en na een wisseling van de schermmode op (-3,-3) en (3,3) zodat de hele frac-
tal getekend zal worden. Het invoeren van de waarden gaat als volgt:zet de
cursorpijl op de waarde die u wilt veranderen en druk op vuurknop 1. Het ge-
tal zal verdwijnen en er zullen op de juiste positie een punt en een E komen
te staan omdat het getal in wetenschappelijk notatie ingevoerd moet worden
(bv. +1.23456E-10). Als eerste karakter kunt u alleen een + of - invoeren die
dus het teken van het hele getal aangeeft. Daarna 6 karakters lang alleen
maar cijfers (de punt in het getal zal niet overschreven worden door de cij-
fers). Hierna weer een + of een - de het teken van de exponent aangeeft. Nu
weer 2 getallen de de waarde van de exponent aangeven. Als het getal nu naar
tevredenheid is ingevoerd kunt u op RETURN drukken en word het getal defini-
tief opgenomen als coordinaat. Komt u er halverwege het invoeren achter dat u
de verkeerde coordinaat aan het wijzigen bent of dat u helemaal niet wilde
wijzigen dan kunt u op de ESC toets drukken en verschijnt de oude waarde weer
en kunt u een nieuwe keuze maken of een ander menu kiezen. Als u tijdens het
invoeren een typefoutje maakt kunt u dat corrigeren met de BS toets. U kunt
BS blijven gebruiken totdat het hele getal gewist is. De punt en de E worden
niet gewist door de BS toets. LET OP:de exponent van een coordinaat of con-
stante kan niet groter zijn dan 29 of kleiner dan -29 dus bij het invoeren
van het eerste getal van de exponent kun u alleen de cijfers 0,1 en 2 gebrui-
ken.

	Fractal optie

Met de opties in dit menu kunt u een aantal zaken die direkt op de fractal
betrekking hebben instellen of veranderen. De eerste optie 'CLS' spreekt voor
zich. Door de cursorpijl op deze optie te zetten en vuurknop 1 in te drukken
zal het scherm gewist worden. De coordinaten en constanten (in het instellin-
genmenu) zullen op hun standaardwaarden worden teruggezet.
De tweede optie 'VERKLEIN X/Y' heeft een misschien wat cryptische naam, maar
betekent dat hiermee de X en Y coordinaten verkleind kunnen worden, met andere
woorden, hiermee kan het gebied gedefinieerd worden wat bij de volgende keer
activeren van de optie 'START' (fractal tekenen) getekend zal worden. Het ge-
bruik is simpel. Zet de cursor op deze optie en druk op vuurknop 1. Het menu
zal verdwijnen en de cursor is gewoon bestuurbaar. Zet de cursor op de lin-
kerbovenhoek van het stuk dat u wilt uitvergroten. Druk op vuurknop 1 en houd
die vuurknop ingedrukt. Door de cursor te bewegen kunt u een rechthoek teke-
nen die het uit te vergroten gebied aangeeft. Het tweede punt van het gebied,
het punt rechtsonder, kan alleen rechtsonder het eerste punt liggen. Als u
denkt dat u het goede gebied heeft gedefinieerd laat u vuurknop 1 los en de
computer zal de nieuwe coordinaten berekenen. U kunt nu gewoon weer andere
menu's of opties activeren. U kunt alleen een stuk uitvergroten van het
LAATST getekende stuk fractal. Als u deze optie geactiveerd heeft en u heeft
zich vergist dan kunt nog uit deze optie springen door voordat u het eerste
punt heeft gedefinieerd, vuurknop 2 in te drukken. Als het gebied dat u eerst
gedefinieerd heeft, u toch niet bevalt kunt u zoveel keer als u wilt een an-
der stuk definieren. Echter nog steeds alleen maar in het laatst getekende
stuk.
De 3e optie 'START' is zo'n beetje de belangrijkste optie van het hele pro-
gramma. Hiermee kunt u namelijk een fractal gaan tekenen. Als u deze optie
heeft gekozen met de cursorpijl en vuurknop 1, verdwijnt het menu en kunt u
op precies dezelfde manier als bij de optie 'VERKLEIN X/Y' een rechthoek op
het hele scherm definieren. Op de plaats van deze rechthoek zal de fractal
getekend worden. Meteen na het definieren van de rechthoek zal de computer
beginnen met tekenen. Als u het tekenen wilt stoppen kan dat door vuurknop 2
in te drukken als de computer een lijn getekend heeft. De computer kontro-
leert namelijk als hij een lijn getekend heeft of vuurknop 2 ingedrukt is.
Als u 'interlace' aan heeft staan zullen eerst de lijnen op het ene scherm
getekend worden en daarna pas de lijnen op het andere scherm.
De 4e optie 'DIEPTE' geeft aan hoeveel keer er maximaal een berekening op een
punt wordt uitgevoerd (zie het stukje over de manier van fractal berekenen).
Als deze waarde laag staat ingesteld, zal de rekentijd een stuk korter worden
dan wanneer deze waarde hoog staat ingesteld, maar zullen er minder details
te zien zijn als er uitvergroot word. Deze waarde is te veranderen door op
deze optie te gaan staan met de cursor en op vuurknop 1 te drukken. De waarde
wordt dan met 16 opgehoogd tot een maximum van 255. De waarde springt na 255
weer terug op 15. Voor degenen die doordenken en zeggen:op SCREEN 7 heb je
toch maar 16 kleuren en dan heeft het toch geen zin om de diepte hoger dan 15
te zetten, kan ik antwoorden dat op SCREEN 7 een getal wordt berekend wat
kleiner of gelijk is aan de diepte. Daarna wordt er een AND 15 op dat getal
toegepast zodat het uiteindelijk kleurnummer toch tussen 0 en 15 terechtkomt.
Op SCREEN 8 stelt het berekende getal wel de kleur voor.


Gebruik van plaatjes

De plaatjes die het programma wegsave't zijn gewoon in BASIC in te laden met
het BLOAD ,S commando. Op de disk staat ook een programma in BASIC dat de
fractal inlaad inclusief de tv mode en palet instellen en het tweede plaatje
inladen als er interlace gebruikt wordt. Dit programmaatje heeft wel de .INS
file nodig die bij de fractal gesave't word dus die niet wissen. Ook bij het
inladen in het programma zelf is die .INS file nodig. Zonder die file zal de
fractal niet ingeladen worden.


Tot slot

Dit programma is ontwikkeld gedurende de periode januari 1992-oktober 1992.
Ik heb er dus een enorme hoeveelheid werk in gestoken en hoewel ik het graag
doe zou ik iedere MSX gebruiker toch willen vragen om ook eens wat Nederland-
se MSX software te kopen. Iedere software-ontwikkelaar in Nederland ziet
graag wat terug voor zijn moeite. Het hoeven geen enorme bedragen te zijn,
maar een beetje geld ervoor terugzien geeft toch een stimulans om nog een wat
te gaan maken.
Dit programma is ontwikkeld met PHILIPS VG8235 met HSH harddisk en een SONY
HB900D. Als software heb ik gebruikt TED 2.65 (aanrader voor iedereen die
lange programma teksten schrijft), DEVPAC80 v2 van HiSoft (aanrader, te koop
bij MK), MSXDEBUG 1 en 2 van MSX club Enschede (ook een aanrader), DISKVIEW 2
van het MST (ook een goed programma) en tenslotte SBUG2 (van ASCII corp. Jap)
Ik wens iedereen veel plezier met dit programma en als u problemen heeft kunt
u altijd even bellen naar de programmeur:
	Jaccon Bastiaansen
	tel:04780-42097
	  
